«Έχουμε την πεποίθηση ότι μια αμοιβαία επωφελής σχέση μπορεί να εγκαθιδρυθεί, η οποία θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε την σημερινή κρίση», δήλωσε δήλωσε μετά το πέρας της άτυπης Συνόδου Κορυφής στη Μάλτα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ. Τόσο ο κ. Τουσκ όσο και ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ έκαναν σχόλια για τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε., χωρίς όμως αναφορά σε ελληνοτουρκικές περιπολίες.

Οικονομική βοήθεια ύψους 3 δισεκατομμυρίων ευρώ και τη διοργάνωση κοινής συνόδου κορυφής μέσα στις επόμενες εβδομάδες προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην Τουρκία, στην προσπάθειά της να «δέσει» την Άγκυρα σε ένα κοινό σχέδιο δράσεων που θα περιορίσει την μαζική εισροή προσφύγων και μεταναστών στη Γηραιά Ήπειρο.

Η συνεργασία με την Τουρκία αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στο σχεδιασμό της Ε.Ε. για τη διαχείριση της μεγαλύτερης προσφυγικής κρίσης από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκτός από τη χρηματική στήριξη, οι Βρυξέλλες έχουν ήδη διαβεβαιώσει πως θα προσφέρουν και σταδιακή χαλάρωση του καθεστώτος θεωρήσεων (visas) για είσοδο τούρκων πολιτών στη Ζώνη Σένγκεν, ενώ δεν αποκλείεται να αναζωογονηθούν και οι «παγωμένες» ενταξιακές διαπραγματεύσεις.

Η βοήθεια των 3 δισεκ. ευρώ, που θα διατεθεί για ανάγκες των 2,2 εκατομμυρίων προσφύγων που βρίσκονται σε τουρκικό έδαφος, θα εκταμιευθεί σε βάθος διετίας. Το μεγαλύτερο μέρος, τα 2,5 δισεκ. ευρώ, σχεδιάζεται να προέλθει από συνδρομές των κρατών-μελών, οι οποίες όμως δεν θα γίνουν σε εθελοντική βάση, αλλά με γνώμονα το οικονομικό και πληθυσμιακό μέγεθος της κάθε χώρας. Τα υπόλοιπα 500 εκατομμύρια ευρώ θα δεσμευθούν από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με προσχέδιο εγγράφου που δημοσιοποίησαν νωρίτερα οι «Financial Times», η Ελλάδα ίσως κληθεί να συνεισφέρει περίπου 31,3 εκατομμύρια ευρώ στο ειδικό ταμείο για την Τουρκία, ενώ η μεγαλύτερη συμβολή, ύψους 534 εκατ. ευρώ, αναμένεται να προέλθει από τη Γερμανία.

Σε ό,τι αφορά την κοινή σύνοδο κορυφής με την Τουρκία, που είχε ζητήσει εξ αρχής η Άγκυρα, οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν κατέληξαν σε συμφωνία για την ακριβή ημερομηνία, όμως ο κ. Τουσκ δήλωσε «99%» βέβαιος πως θα γίνει στα τέλη Νοεμβρίου, με πιθανότερη ημερομηνία την 22α του μηνός.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, πρόθεση των Ευρωπαίων είναι οι επαφές με τον Ρεντζέπ Ταγίπ Ερντογάν να γίνουν πριν τα Χριστούγεννα, με την γερμανίδα καγκελάριο να αναφέρει πως η σύνοδος θα γίνει το αργότερο στις αρχές Δεκεμβρίου.

«Έχουμε την πεποίθηση ότι μια αμοιβαία επωφελής σχέση μπορεί να εγκαθιδρυθεί, η οποία θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε την σημερινή κρίση», δήλωσε μετά το πέρας της άτυπης Συνόδου Κορυφής στη Μάλτα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, ενώ σε ένα έμμεσο μήνυμα προς την Ελλάδα και την Τουρκία επανέλαβε πως η Ευρώπη «πρέπει να ανακτήσει τον έλεγχο των εξωτερικών της συνόρων».


Στο ζήτημα των εξωτερικών συνόρων στάθηκε και ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος σημείωσε ότι οι Βρυξέλλες θα παρουσιάσουν σχετική πρόταση έως το τέλος του έτους και προσέθεσε πως έχει συζητήσει το θέμα με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.

Ο κ. Γιούνκερ δεν αναφέρθηκε καθόλου σε ενδεχόμενο κοινών ελληνοτουρκικών περιπολιών στο Αιγαίο ή σε εκχώρηση της φύλαξης των συνόρων στη Frontex, όμως, σε μια βολή προς όλα τα κράτη-μέλη, εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για τους αργούς ρυθμούς του προγράμματος μετεγκατάστασης 160.000 προσφύγων.

Μέσα στους πρώτους δυο μήνες, έχουν διαμοιραστεί μόνο 147 άτομα από Ελλάδα και Ιταλία. «Εάν συνεχίσουμε με αυτό τον ρυθμό, θα φτάσουμε [στο στόχο] το 2101», είπε ειρωνικά ο κ. Γιούνκερ.

Ο στόχος μιας «έντιμης συμφωνίας» μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας για το προσφυγικό πρέπει να είναι η μεταφορά των κέντρων καταγραφής (Hotspots) από τα ελληνικά νησιά στο τουρκικό έδαφος, δήλωσε από την πλευρά του μετά τη Σύνοδο ο κ. Τσίπρας, θέμα όμως το οποίο δεν άγγιξαν στις δηλώσεις τους οι δυο ευρω-πρόεδροι.

Οι 28 ηγέτες της Ε.Ε. συναντήθηκαν υπό τη σκιά της μεγαλύτερης προσφυγικής κρίσης από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, που έχει οδηγήσει στην Ευρώπη περισσότερους από 600.000 πρόσφυγες και μετανάστες τους πρώτους 10 μήνες του 2015, κι ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προειδοποιήσει πως επιπλέον 3 εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να φτάσουν στα ευρωπαϊκά σύνορα έως το 2017.

Στις δηλώσεις του, ο κ. Τουσκ στάθηκε στο ντόμινο επαναφοράς συνοριακών ελέγχων ανά την Ε.Ε., με τελευταίο παράδειγμα την φιλόξενη Σουηδία, προειδοποιώντας πως το «ο χρόνος περνά» και η Ευρώπη «πρέπει να δράσει γρήγορα» ως «μια Ένωση».